İnkalar 12. yüzyıl’da Peru’nun güneyinde, Cuzco vadisinde yerleşmiş bir kızıldereli topluluğudur. Cuzco bölgesinden çevreye yayılmaya 15. yüzyıl başlarında sekizinci imparatorları Virokaça döneminde başlamışlardır. Huayna’nın büyükbabası imparator Paçakuti ve babası Topa dönemlerinde yapılan birçok fetihler sonucu, İnka İmparatorluğu And Dağları boyunca büyük bir hızla genişlemiştir. İnkalar kendilerinden önceki And uygarlıklarının ve egemenlikleri altına aldıkları toplulukların kültürlerini özümseyerek yeni bir uygarlık yaratmışlardır. Yaklaşık 12 milyon nüfusu bulunan ve And Dağları’nda yaşayan toplulukların hemen hemen tümünü kapsayan İnka İmparatorluğu gelişmiş bir yönetim düzenine sahipti. İmparator ve İnka soyluları eyaletlerden köylere uzanan bu çok tabakalı siyasi yapıyı yönetirlerdi. Tarıma dayalı üretimin vergilendirilmesi, gelişmiş ulaşım sistemi ile tüm imparatorluk düzeyinde gerçekleştirilirdi. İnkalar Güney Amerika uygarlıkları arasında mühendislik ve mimarlıkta, maden işçiliği, dokumacılık, seramik, yapımında ileri tekniğe sahiptiler. İnka’ların kendi tarihlerini anlatan zengin bir edebiyatleri vardı, mitolojileri ise İspanyol istilasından sonra İspanyol tarihçileri tarafından yazıldı. 1533′te Francisco Pizarro (sağda) önderliğindeki İspanyolların İnka topraklarını ele geçirmesi ve yönetime el koymasıyla İnka İmparatorluğu kısa sürede zayıfladı ve dağıldı.Pizarro 300 kişilik bir grup olarak geldiği İnka ülkesindeki altın zenginliğini görüp, ülkenin kralını öldürmüş ve ülkesine gemiler dolu altınla dönmüştür. Sonrasında ise İnka toprakları İspanyol istilasına uğramıştır.

İspanyollar İnka topraklarını hakimiyetleri altına aldıktan sonra yerüstü ve yeraltı zenginliklerini yoğun şekilde kullanmışlardır. Bu uzun süreç boyunca İnka halkına yönelik katliam olarak adlandırılabilecek bir politika yürütmüşler, halkı esir etmişler, madenlerde öldüresiye çalıştırmışlardır. Esir olmak istemeyen erkekler kendilerini, eş ve çocuklarını uçurumlardan aşağıya atarak toplu intihar etmişlerdir.İspanyollar gelmeden önce 12 milyon olduğu tahmin edilen İnka nüfusu, katliam sonrasında 1,5 milyona kadar düşmüştür. İspanyolların yaptıkları katliam için anlatılanlar korkunçtur. İspanyollar sabahları horozların ötmesiyle İnkaları kesmeye başlarlar ve güneş batana kadar öldürmeye devam ederlermiş. İnkalar bu durum üzerine toplanmışlar ve “neden bizi öldürüyorlar?” diye tartışmışlar. Horozların ötmesi sonrasında başlayan öldürme eyleminin nedenini horozlara bağlamışlar. İspanyolların horozların ötmesine sinirlendiği için İnkaları öldürdüklerine kanaat getirip ülkedeki bütün horozları kesmişler.

İnka İmparatorluğu’nun başkenti denizden 3500 metre yükseklikteki Cusko’dur. Yukarıda fotoğrafı görülen terkedilmiş antik şehir ise Machu Picchu’dur. Machu Picchu’da 1000 kadar insanın yaşadığı tahmin edilmektedir. Kral, soylular ve din adamları ile ailelerinden oluşan bu nüfus nedeni bilinmeyen bir eşkilde şehri terketmişlerdir. Bu konuda birçok rivayet vardır ama bunlardan en ön plana çıkanı, İspanyollar tarafından işgal edilen İnka topraklarında Machu Picchu halkı şehri İspanyollardan koruyabilmek için yaşadıkları yeri terkederek ve şehire ulaşımı sağlayan geçitleri ve yolları da ortadan kaldırdıklarıdır. Çok yağmurlu olan iklim nedeniyle şehrin etrafını kısa sürede ağaçlar ve bitkiler sarmış, sonuç olarak İspanyollar şehire ulaşamamışlardır. 1911 yılında ise bir Amerikalı gezgin şans eseri şehri bulmuştur. Machu Picchu İnka dilinde “yaşlı dağ” demektir. Fotoğrafta görülen dağ ise “Wine Picchu”, yani “genç dağ”dır. Machi Picchu bu iki dağ arasında kurulmuştur.

Bir alfabeleri olmayan İnkaların tarihi de ancak nesiller boyu süregiden sözlü aktarımlar ve yabancı tarihçilerin yazdıkları kadarıyla bilinmektedir.