İstanbul’un fethinden sonra 1480′lere ait bir İstanbul haritası

Sizinle Allan Sorrell ve Albrecht Berger’in Byzantium 1200 projesini paylaşmak istiyorum bu yazımda. Bu proje Osmanlı İstanbul’u almadan önce 13. yüzyıldaki Bizans kalıntılarının üç boyutlu bilgisayar çizimlerinden oluşuyor ve adeta şehri yeniden canlandırıyor ve 2010 İstanbul Kültür Başkenti çalışmaları çerçevesinde Bonn ve İstanbul’da sergilenmek üzere yürütülüyormuş ve bu yıl sonuna kadar daha gelişecekmiş.

Çalışmanın esin kaynağı olan aynı tür çalışma Roma için yapılmış. Allan Sorrell oradan esinlenmiş. Projenin diğer önemli üyesi ise Prof. Dr. Albrecht Berger. Dünyada önde gelen bir Bizans uzmanı ve Münih Ludwig Maximılians Üniversitesi, Bizans Enstitütüsü’nde öğretim görevlisi. (aşağıda hipodrom)

Çalışmada bizim şimdi “Tarihi Yarımada” dediğimiz bölgedeki Bizans tarihi incelenerek bu bölgedeki yapılar 3 boyutlu olarak canlandırılmış. Aşağıda bu çalışma ile gün ışığına çıkartılan 66 yapı bulunuyor. Bunlar arasında şimdinin Topkapı Sarayı’nın yerinde olan Blachernae Sarayı’nı ( 11,12) , Hipodromu (33,34 - şu an Venedik de San Marko Kilisesi’nin tepesindeki dört bronz heykel ile) , Ayasofya Müzesi’ni (31) , Yılanlı Sütunu(24), surları (56, 64), Yerebatan Sarnıcını (9), Atak Mustafa Paşa Cami (6), Toklu Dede Mescidini (65)’ni ve daha nicesini görebilirsiniz.

1. AKATALEPTOS MONASTERY ( Akataleptos Manastırı)
   
2. 19 AKKUBITA (Ziyafet Salonu)
   
3. PALACE of ANTIOCHOS (Antiochos Sarayı)
   
4. AQUAEDUCT of VALENS (Valens Su Kemeri )
   
5. ARCH of THEODOSIOS (Theodosios Kemeri)
   
6. ATÄ°K MUSTAFA PAÅ�A CAMÄ°Ä° ( Atak Mustafa Paşa Cami)
   
7. AUGUSTAION (Ayasofya yanı)
   
8. BALABAN A�A MESCİDİ ( Balaban Mescidi)
   
9. BASILICA on top of YEREBATAN SARAYI (Yerebatan Sarayının üstündeki bazilika)
   
10. BEYAZIT CHURCHES ( Beyazıt kiliseleri)
    
11. BLACHERNAE PALACE ( Blachernae Sarayı)
    
12. BLACHERNAE WALLS (Blachernae duvarları)
    
13. BOUKOLEON PALACE (Boukoleon Sarayı)
    
14. BYZANTIUM LAND MODEL ( Bizans Yerleşim Modeli)
    
15. CAPITOLIUM ( Merkez)
    
16. CHALKE (GATE of the GREAT PALACE) ( Büyük Saray Girişi)
    
17. CHORA MONASTERY (Kariye Manastırı - Kariye Müzesi)
    
18. CHRYSOTRIKLINOS (Büyük Sarayın parçası)
    
19. CISTERN of AETIOS (Aetios Sarnıcı)
20. COLUMN of JUSTINIAN ( Justinian Sütunu)
    
21. COLUMN of MARCIANOS ( Marcianos Sütunu)
    
22. COVERED HIPPODROME ( Hipodrom Çevresi)
    
23. DAPHNE (Büyük Saray’ın ana binası)
    
24. The DELPHI TRIPOD (Yılanlı Sütun)
    
25. ENTRANCE TO THE SENAT HOUSE (MAGNAURA) (Senato Girişi)
    
26. FORUM of CONSTANTINE (Constantine Forumu)
    
27. FORUM of THEODOSIOS (Theodosıos Forumu)
    
28. GREAT PALACE ( Büyük Saray)
    
29. GÃœL CAMÄ°Ä° (Gül Camii)
    
30. HAGIA EIRENE (kilise)
    
31. HAGIA SOPHIA (Ayasofya)
    
32. HAGIOI PANTES (kilise)
    
33. HIPPODROME ( Hipodrom)
    
34. HIPPODROME BOXES ( Hipodrom Locaları)
    
35. HOLY APOSTLES (Kutsal Apostles)
    
36. HOSPITAL of SAMPSON ( Sampson Hastanesi)
    
37. KYRIOTISSA MONASTERY (Kyriotissa Manastırı)
    
38. LIPS MONASTERY (Lips Manastısı)
    
39. MANGANA MONASTERY (Mangana Manastırı)
    
40. MILION (Merkezi önemli yapı)
    
41. MOSAIC PERISTYLE (Peri sitili Mozaik)
    
42. MONASTERY of SAINT JOHN of STOUDIOS (Stoudios’lu Aziz John Manastırı)
    
43. MYRELAION (Kilise)
    
44. NEA EKKLESIA (Kilise)
    
45. OLD GOLDEN GATE (Eski Altın Kapı)
    
46. PALACE of BOTANEIATES (Botaneiates Sarayı)
    
47. PALACE near MYRELAION (Myrelaion yanındaki Saray)
    
48. PAMMAKARISTOS MONASTERY (Pammakarisyos Manastırı)
    
49. PANTOKRATOR MONASTERY (Pantokrator Manastırı)
    
50. PORTA AUREA (GOLDEN GATE) (Altın Kapı-Giriş)
    
51. PÃœRKUYU MESCÄ°DÄ° (Gürkuyu Mescidi)
    
52. SAINT JOHN the BAPTIST EN TO TRULLO (kilise)
    
53. SAINTS KARPOS and PAPYLOS (kilise)
    
54. SAINT PROKOPIOS (kilise)
    
55. SAINTS SERGIOS and BACCHOS (kilise)
    
56. SEA WALLS (Deniz Surları)
    
57. SEKBANBAÅ�I MESCÄ°DÄ° (Sekbanbaşı Mescidi)
    
58. SUBSTRUCTURE under KUKULAOÄ�LU BUILDING (Kukulaoğlu binasının altındaki yapı)
    
59. SENAT HOUSE (MAGNAURA) (Senato)
    
60. SENAT HOUSE in FORUM CONSTANTINE (Constantine Forumu içindeki Senato Binası)
    
61. Å�EYH SÃœLEYMAN MESCÄ°DÄ° (Şeyh Süleyman Mescidi)
    
62. TEKFUR PALACE (Tekfur Sarayı)
    
63. TETRAPYLON (Dört yönlü kemer)
    
64. THEODOSIAN LAND WALLS (Theodosian kara surları)
    
65. TOKLU DEDE MESCÄ°DÄ° (Toklu Dede Mescidi)
    
66. ZEUXIPPOS (Hamam)
    

Böyle bir projeyi gördüğümde bizlerin hala nasıl İstanbul’un fethinden önceki Konstantinapol tarihini içselleştiremediğimizi, sahiplenemediğimizi, hatta onu reddettiğimizi farkediyorum. Sonra da “bu şehir bizim” diyoruz. İstanbul’un Konstantinapol tarihinden adeta korkuyoruz. Neden? ….İnsanın korktuğu başına gelirmiş hep … Bizansı sahiplenmek için hiçbir zaman geç değil. Dini faktörler kültürel tarihin önüne geçmemelidir bana göre.

2010 İstanbul Avrupa Başkenti projesine gelince sanırım durum hiç parlak değil. Geçenlerde televizyonda Kültür Bakanımız Ertuğrul Günay’ın bir konuşmasına denk geldim. Aynen şunları söylüyordu: “Sonunda bütün dünyaya program yapmak, takvim hazırlamak konusunda ne kadar başarısız olduğumuzu gösterdik. Büyük üzüntü duyuyorum. Her zamanki gibi kervan yolda dizilecek bizde. Diğer sehirler takvimlerini aylar öncesinde açıkladırlar. Kültür Bakanlığının sorumluluk alanında sadece restorasyon işleri var, gerisine karışamıyoruz. Ajans yürütüyor, ki o da biliyorsunuz el değiştirdi….”

Daha başka söze gerek var mı?

Blachernae Sarayı ( Şimdiki Topkapı Sarayı’nın yerindeydi)

Hipodrom

Bugünün Topkapı Sarayı, Sultanahmet ve civarı 1200′lerde … (ana link)